Mae Partneriaeth Alcohol Cymunedol (PAC) newydd wedi'i lansio yng Nglynebwy heddiw, sy'n dod â sefydliadau lleol at ei gilydd i leihau niwed sy'n gysylltiedig ag alcohol ymhlith plant a phobl ifanc a chefnogi cymunedau diogelach lle gall pawb deimlo'n ddiogel.
Mae'r bartneriaeth yn flaenoriaeth allweddol i Dasglu Ymddygiad Gwrthgymdeithasol Blaenau Gwent, dan arweiniad y Cyngor, sydd wedi cydnabod yr effaith y gall yfed dan oed ei chael ar iechyd, lles a chyfleoedd bywyd pobl ifanc, yn ogystal ag ar y gymuned ehangach.
Cynhaliwyd y lansiad yn Stiwt Glynebwy, gyda phartneriaid yn addo ymrwymo i weithio gyda'i gilydd i:
- Addysgu a chefnogi pobl ifanc drwy weithio gydag ysgolion a grwpiau gwasanaeth ieuenctid i godi ymwybyddiaeth o'r risgiau o yfed dan oed a helpu pobl ifanc i wneud dewisiadau cyfrifol ynghylch alcohol, cyffuriau ac ymddygiad gwrthgymdeithasol.
- Cyfyngu ar fynediad i alcohol drwy weithio'n agos gyda manwerthwyr lleol i orfodi rheoliadau trwyddedu ac atal gwerthu alcohol yn anghyfreithlon i blant dan 18 oed. Mae hyn yn cynnwys mynd i'r afael â ‘gwerthiannau drwy ddirprwy’ anghyfreithlon, lle mae oedolion yn prynu alcohol ar ran plant, a sicrhau bod pob manwerthwr yn gweithredu'r polisi 'Her 25'.
- Darparu dewisiadau amgen cadarnhaol trwy weithgareddau diogel, diddorol dan oruchwyliaeth i bobl ifanc. Bydd y lleoliadau hyn hefyd yn cynnig cyfleoedd i ddarparu addysg alcohol anffurfiol lle mae pobl ifanc yn teimlo'n gyfforddus ac yn cael eu cefnogi.
Mae Partneriaethau Alcohol Cymunedol wedi bod yn effeithiol mewn rhannau eraill o'r DU, gan helpu i leihau yfed rheolaidd ymhlith pobl ifanc 13–16 oed a'r ymddygiad gwrthgymdeithasol sy'n gysylltiedig ag alcohol.
Yng Nglynebwy, mae sefydliadau partner yn cynnwys Cyngor Blaenau Gwent (Gwasanaeth Ieuenctid, Safonau Masnach, Trwyddedu a Diogelwch Cymunedol), Heddlu Gwent, Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru, a Tai Cymunedol Tai Calon.
Bydd y bartneriaeth hefyd yn gweithio'n agos gyda manwerthwyr alcohol lleol, gan gynnwys siopau annibynnol a chadwyni cenedlaethol.
Bydd sefydlu'r PAC yn galluogi partneriaid i wneud cais am gyllid i gefnogi mentrau a gweithgareddau wedi'u targedu.
Dywedodd y Cynghorydd Sue Edmunds, Aelod Cabinet dros Blant, Pobl Ifanc a Theuluoedd:
"Roeddwn yn falch iawn o fynychu lansiad swyddogol Partneriaeth Alcohol Cymunedol gyntaf Blaenau Gwent yma yng Nglynebwy. Mae hwn yn gam pwysig ymlaen wrth gefnogi pobl ifanc i wneud dewisiadau cadarnhaol ynghylch alcohol - er eu hiechyd a'u lles eu hunain, ac er budd ein cymunedau.
"Trwy weithio gyda'n gilydd rydyn ni’n adeiladu gwytnwch, yn grymuso pobl ifanc ac yn helpu pobl o bob oed i fyw bywydau gwybodus, iach ac annibynnol."
Dywedodd Kate Winstanley, Cyfarwyddwr Partneriaethau Alcohol Cymunedol:
"Rydyn ni’n gwybod o ymchwil helaeth y gall yfed dan oed arwain at lawer o heriau i bobl ifanc yn eu haddysg, eu perthnasoedd, eu hiechyd a risg uwch o niwed sy'n gysylltiedig ag alcohol yn ddiweddarach mewn bywyd. Mae PAC wedi bod yn fodel llwyddiannus ar gyfer mynd i'r afael ag yfed dan oed ac, yr un mor bwysig, wrth hyrwyddo iechyd a lles cadarnhaol mewn plant a phobl ifanc. Mae ein tystiolaeth yn dangos bod PAC yn hynod effeithiol o ran lleihau'r cyflenwad o alcohol i blant, yfed alcohol dan oed, ac ymddygiad gwrthgymdeithasol sy'n gysylltiedig ag alcohol.
"Dyna pam mae'n wych gweld partneriaid lleol yn dod at ei gilydd yng Nglynebwy i dynnu sylw at y risgiau o yfed dan oed a lleihau niwed a achosir gan alcohol ymhlith plant a phobl ifanc leol."
Parhaodd: "Rydym yn edrych ymlaen at weld y mentrau y mae'r PAC yn gweithio arnynt ac i wneud gwahaniaeth cadarnhaol i'r gymuned leol."
Dywedodd y Cynghorydd Tommy Smith, Dirprwy Arweinydd Cyngor Blaenau Gwent ac Aelod Cabinet dros Wasanaethau Cymdogaeth ac Amgylcheddol:
"Fel cyngor Marmot, mae iechyd a lles ein pobl ifanc o bwys mawr i ni, ac rydym wedi ymrwymo i weithio gyda phartneriaid i leihau anghydraddoldebau a datblygu rhaglenni sy'n cefnogi cymdogaethau diogelach ledled Blaenau Gwent. Trwy'r Tasglu Ymddygiad Gwrthgymdeithasol, rydym yn parhau i wrando ar drigolion a busnesau ar y cyd â phobl ifanc i weithredu ar y materion sydd bwysicaf iddynt.
"Rydym yn dod â mecanweithiau cymorth allweddol i gymunedau lleol sy'n adrodd ac yn cofnodi ymddygiad gwrthgymdeithasol fel y gallwn dargedu'r ardaloedd o angen mwyaf, gan ddarparu ymgysylltiad gan ein tîm diogelwch cymunedol ein hunain, a thimau plismona cymdogaeth. Mewn lleoliadau problemus a nodwyd, rydym hefyd wedi gweithio gyda busnesau i adolygu eu mesurau diogelwch a hyrwyddo systemau radio 'Storenet', yn ogystal â darparu gwybodaeth am sut i roi gwybod am droseddau ac ymddygiad gwrthgymdeithasol yn briodol.
"Mae'r Bartneriaeth Alcohol Cymunedol newydd yn fenter wych sy'n cryfhau'r gwaith hwn ac yn gam pwysig arall i wneud i'n cymunedau deimlo'n fwy diogel."