Mae Cyngor Blaenau Gwent wedi croesawu adborth cadarnhaol gan Estyn yn dilyn ymweliad gwell gan Arolygydd Cyswllt Awdurdodau Lleol (LALI), a oedd yn cydnabod ymrwymiad cryf y cyngor i wella canlyniadau i blant a phobl ifanc, yn enwedig y rhai sy'n wynebu anfantais neu fregusrwydd.

Canolbwyntiodd yr ymweliad diweddar ar gefnogaeth y cyngor i blant a phobl ifanc sy'n agored i niwed, gan gynnwys y rhai sydd ag anghenion dysgu ychwanegol (ADY), plant sy'n cael eu haddysgu heblaw yn yr ysgol (EOTAS), y rhai mewn addysg gartref ddewisol (EHE), a chynllunio strategol ar gyfer gwella addysg cyfrwng Cymraeg yn y fwrdeistref.
Canmolodd arolygwyr ffocws clir y cyngor ar leihau anghydraddoldebau drwy ei bum cenhadaeth gorfforaethol a Bargen Blaenau Gwent, sy'n cael eu hategu gan egwyddorion Marmot ac sy'n rhoi ymyrraeth gynnar a chefnogaeth wedi'i dargedu wrth wraidd darparu gwasanaethau. Tynnodd Estyn sylw hefyd at drefniadau arweinyddiaeth ar y cyd cryfach a rennir gyda Chyngor Torfaen drwy ffederasiwn.
Roedd yr adroddiad yn cydnabod:
- Gweithio i ddatblygu dull mwy cydlynol a chynhwysol o ddarparu ADY, gan gynnwys llwybrau ymyrraeth gynnar cryf, gweithio amlasiantaethol effeithiol a hygyrchedd gwasanaethau cymorth arbenigol
- Y gefnogaeth a ddarperir i bob ysgol i weithio gyda'i gilydd i wella canlyniadau i ddysgwyr
- Buddsoddiad sylweddol mewn darpariaeth arbenigol, gan gynnwys ehangu'r capasiti yn Ysgol Arbennig Pen-y-Cwm ac ailgyflunio seiliau adnoddau dysgu, gan leihau'r angen am leoliadau y tu allan i'r fwrdeistref sirol
- Dulliau arloesol o gefnogi disgyblion sydd wedi'u haddysgu heblaw yn yr ysgol, gan gynnwys peilot ymyrraeth y Gwasanaeth Ieuenctid sy'n helpu dysgwyr ag anghenion cymdeithasol ac emosiynol i gadw mewn cysylltiad ag addysg wrth wella eu lles a'u hyder
- Gwell goruchwyliaeth o ddysgwyr sy'n cael eu haddysgu gartref, a pherthnasoedd cadarnhaol â theuluoedd
- Ymrwymiad parhaus i dyfu addysg cyfrwng Cymraeg yn y fwrdeistref, gan gynnwys i ddysgwyr ag anghenion dysgu ychwanegol
Roedd y llythyr hefyd yn cynnwys meysydd a nodwyd i'w hystyried a'u gwelliannau ymhellach.
Dywedodd y Cynghorydd Sue Edmunds, Aelod Cabinet dros Blant, Pobl Ifanc a Theuluoedd:
"Rydym yn falch bod Estyn wedi cydnabod ymrwymiad y cyngor a'n dull partneriaeth gydweithredol sy'n anelu at gefnogi pob plentyn a pherson ifanc i gyflawni eu potensial.
"Mae'n arbennig o galonogol gweld cydnabyddiaeth o'r gwaith cynhwysol sy'n cael ei wneud i gefnogi ein dysgwyr mwyaf agored i niwed. Rydym wedi ymrwymo trwy ein cenhadaeth a bod yn gyngor Marmot i leihau anghydraddoldebau yn ein cymunedau a sicrhau bod pob plentyn a pherson ifanc yn cael y dechrau gorau mewn bywyd a'r cyfleoedd i lwyddo ar gyfer eu dyfodol.
"Mae rhai meysydd wedi'u hamlygu lle gallwn wella ymhellach ac mae gennym gynlluniau eisoes ar waith i fynd i'r afael â'r rhain, a gydnabyddwyd gan Estyn. Byddwn yn parhau i weithio'n agos gyda'n hysgolion, ein teuluoedd a'n partneriaid i adeiladu ar y cryfderau hyn a darparu'r canlyniadau gorau i blant a phobl ifanc,"
Darllenwch y llythyr llawn yma.