Mae Cyngor Bwrdeistref Sirol Blaenau Gwent, mewn partneriaeth â Chyfoeth Naturiol Cymru (CNC), Partneriaeth Grid Gwyrdd Gwent (PGGG) a phartneriaid lleol, wedi cwblhau'r gyfres gyntaf o weithdai yn llwyddiannus i helpu i lunio Rhwydweithiau Ecolegol Gwydn (RhEG) ar draws Gwent.
Gan adeiladu ar fapio RhEG llwyddiannus ar gyfer Gwastadeddau Gwent, mae'r rhaglen bellach yn ehangu i Ddyffryn Gwy, Wentwood, Casnewydd, y Cymoedd Dwyreiniol, Canol Sir Fynwy, a Bannau Brycheiniog. Cefnogir y cam hwn gan Rownd 4 Cronfa Rhwydweithiau Natur, a gyflwynir gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol ar ran Llywodraeth Cymru. Dyfarnwyd grant datblygu i Gyngor Bwrdeistref Sirol Blaenau Gwent i gefnogi mapio RhEG ac ymgysylltu â rhanddeiliaid ar draws y rhanbarth.
Mae Rhwydweithiau Ecolegol Gwydn (RhEG) yn cysylltu safleoedd gwarchodedig a chynefinoedd o ansawdd uchel ar draws y dirwedd, wedi'u rheoli ar gyfer bioamrywiaeth ac yn darparu buddion i natur a phobl. Mae'r prosiect hwn yn dilyn canllawiau RhEG cenedlaethol Rhwydweithiau Ecolegol Gwydn Daearol a dŵr croyw: canllaw i ymarferwyr yng Nghymru, gan ddatblygu fframwaith sy'n ymgorffori gweithredu adfer natur cydweithredol ar y dirwedd i raddfa ranbarthol.
Canlyniadau allweddol Gweithdy Un
- Cyflwyno’r dull RhEG, cysylltiadau polisi a methodoleg mapio
- Adolygu a mireinio Parthau Craidd (ardaloedd gwerth bioamrywiaeth uchel, gan gynnwys safleoedd dynodedig) gan ddefnyddio gwybodaeth leol ac arbenigedd technegol
- Rhannu ac ystyried DPSIR (Gyrwyr–Pwysau–Cyflwr–Effaith–Ymateb) i lywio dyluniad RhEG
- Cyd-ddylunio drafft cychwynnol Parthau Adfer Natur i gryfhau cysylltedd a gwydnwch ecolegol
- Trafod a chynnwys fframwaith DECCA (Amrywiaeth, Graddfa, Cyflwr, Cysylltedd, Addasrwydd) ar y cyd
Beth nesaf
Mae dau weithdy pellach wedi'u cynllunio ar gyfer 2026, gan ganolbwyntio ar asesu gwasanaethau ecosystem, gweledigaeth a rennir, cynllunio gweithredu adfer natur, a chynllunio cyflawni gyda phartneriaid allweddol. Bydd mwy o fanylion yn cael eu rhannu yn y gwanwyn.
Beth yw RhEG?
Rhwydweithiau cysylltiedig o gynefinoedd sy'n cefnogi ecosystemau iach ac addasadwy yw Rhwydweithiau Ecolegol Gwydn. Mae mapio Rhwydweithiau Ecolegol Gwydn fel arfer yn nodi dau barth:
• Parthau Craidd — ardaloedd cynefin o ansawdd uchel, gan gynnwys safleoedd dynodedig
• Parthau Adfer Natur — ardaloedd cyfagos sy'n helpu i gysylltu a chefnogi parthau craidd trwy adfer a gwella gwydnwch ecolegol
Mae'r gwaith hwn yn cael ei arwain gan Ganllawiau Rhwydweithiau Ecolegol Gwydn Daearol a dŵr croyw: canllaw i ymarferwyr yng Nghymru, fframwaith DECCA ac yn cael ei lywio gan dystiolaeth genedlaethol a lleol a ddatblygwyd ar y cyd â phartneriaid. Bydd allbynnau'n llywio cynllunio yn y dyfodol, rheoli tir a chamau adfer natur ar draws Gwent.
Cyllid
Cefnogir y cam hwn gan Rownd 4 Cronfa Rhwydweithiau Natur, a gyflwynir gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol ar ran Llywodraeth Cymru. Dyfarnwyd grant datblygu i Gyngor Bwrdeistref Sirol Blaenau Gwent i gefnogi mapio RhEG ac ymgysylltu â rhanddeiliaid ar draws Gwent.