Her Cyllideb Blaenau Gwent

Trosolwg Cyllideb 2019-20 Cyngor Blaenau Gwent

Ddydd Gwener 15 Chwefror 2019 gosododd Cyngor Blaenau Gwent ei Gyllideb ar gyfer 2019/20. Mae'r Cyngor yn bwriadu buddsoddi bron £160 miliwn mewn rhedeg gwasanaethau ar gyfer pobl Blaenau Gwent, gyda phwyslais ar gynnal y gwasanaethau rheng flaen sy'n bwysig i'n preswylwyr fel addysg ac ysgolion;  Gwasanaethau Cymdeithasol (gwasanaethau plant ac oedolion) a gwasanaethau amgylcheddol fel gwastraff ac ailgylchu a glanhau strydoedd.

Roedd setliad refeniw eleni gan Lywodraeth Cymru yn setliad arian gwastad. Fodd bynnag oherwydd pwysau yn deillio o chwyddiant, costau cyflog staff a chynnydd yn y galw a'r costau ar gyfer gwasanaethau, roedd yn dal angen i'r Cyngor ganfod dros £3 miliwn mewn arbedion.

Cafodd bron hanner y gwasanaethau hyn eu cyflawni drwy gynigion ac adolygiadau gwasanaeth mawr a gytunwyd ym mis Ionawr 2018. Wedyn gofynnwyd i bob gwasanaeth gyflwyno arbedion eraill a gafodd eu hystyried gan gynghorwyr.

Fe wnaethom ymgynghori eto gyda phobl leol yng nghyswllt y Gyllideb a'n blaenoriaethau gwariant. Cawsom dros 600 ymateb i arolwg a ofynnodd i bobl restru beth y credant y dylai ein blaenoriaethau fod pan ddaw i'r Gyllideb. Dywedodd dros hanner y rhai a ymatebodd mai ysgolion oedd y brif flaenoriaeth ar gyfer buddsoddiad. Dilynwyd hynny gan Gwasanaethau Cymdeithasol (Plant) ac wedyn Oedolion, gwastraff ac ailgylchu, glanhau stryd a seilwaith fel priffyrdd a thrafnidiaeth.

Mae cyllid ysgolion yn dal i gael ei warchod. Cymeradwyodd cynghorwyr drosglwyddo cyllid ychwanegol o £619,000 o Lywodraeth Cymru yn syth i ysgolion i helpu gyda chynnydd mewn cyflogau staff a phrydau ysgol am ddim. Yn ychwanegol, cytunodd y cyngor ar £151,000 arall o gyllid ar gyfer y cynnydd a ddisgwylir mewn nifer disgyblion. Mae hyn mewn gwirionedd yn rhoi cynnydd o 1.5% yn eu cyllid i ysgolion.

Cymeradwywyd cynnydd o 4.9% yn y Dreth Gyngor - mae hyn yn gyfwerth â chynnydd o £1 yr wythnos ar gyfer Band B a chynnydd o £1.15 yr wythnos ar gyfer aelwydydd Band B. Oherwydd nifer uchel yr adeiladau yn y cartrefi band is (85%), mae'r hyn mae pobl yn ei dalu am eu Treth Gyngor y trydydd isaf ar gyfartaledd yng Nghymru. Disgwylir i'r cynnydd fod yn debyg i'r cynnydd cyfartalog neu'r cynnydd arfaethedig ledled Cymru.

Gwnaeth y Cyngor hefyd ddarpariaethau yn y Gyllideb i ddechrau dychwelyd cyllid i'r Cronfeydd wrth Gefn Cyffredinol er mwyn rhoi cydnerthedd ariannol yn y dyfodol.