Cynllun Strategol Cymraeg Mewn Addysg Blaenau Gwent (2017/2020)

Mae Adran 84 Deddf Safonau a Threfniadaeth Ysgolion (Cymru) 2013 yn ei gwneud yn ofynnol i bob Cyngor baratoi Cynllun Strategol Cymraeg mewn Addyg (WESP). Cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ganllawiau diwygiedig yn 2016 yng nghyswllt datblygu Cynlluniau Strategol 3 blynedd newydd ar gyfer y cyfnod 2017-2020.

Diben y Cynllun Strategol yw gosod dull gweithredu strategol a chyfeiriad y Cyngor wrth ddatblygu a chyflwyno darpariaeth cyfrwng Cymraeg ac addysg Gymraeg. Cafodd y cynllun ei gymeradwyo gan y Pwyllgor Gweithredol a'i lofnodi gan y Cyfarwyddwr Arweiniol gyda'r cyfrifoldeb statudol am Addysg o fewn y Cyngor. Mae hefyd angen i'r cynllun gael ei seilio a'i hysbysu gan Strategaeth Addysg Cyfrwng Cymraeg gyfredol Llywodraeth Cymru (Ebrill 2010) a datganiad polisi 2015-16.

Sefydlwyd y canllawiau diwygiedig o fewn strategaeth ehangach Llywodraeth Cymru ar gyfer y Gymraeg. Gweledigaeth Llywodraeth Cymru yw gweld miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050. Mae Llywodraeth Cymru'n credu fod angen i nifer o bethau ddigwydd er mwyn cyflawni hyn:

  • mwy o blant mewn addysg Gymraeg;
  • cynllunio gwell yng nghyswllt sut mae pobl yn dysgu'r iaith;
  • mwy o gyfleoedd hygyrch i bobl  ddefnyddio'r iaith;
  • seilwaith cryfach a chwyldro i wella darpariaeth ddigidol yng Nghymru; a
  • newid y ffordd y siaradwn am yr iaith.

Yn ôl y cyfrifiad diweddaraf (2011), roedd 562,000 o siaradwyr Cymraeg yng Nghymru. Ar y sail honno, mae'r strategaeth genedlaethol yn anelu i bron ddyblu nifer y siaradwyr Cymraeg erbyn canol y ganrif. Fel canlyniad, mae Llywodraeth Cymru yn blaenoriaethu 6 maes allweddol ar gyfer gweithredu:

  1. Cynllunio a pholisi iaith
  2. Normaleiddio
  3. Addysg
  4. Pobl
  5. Cefnogaeth
  6. Hawliau

Mae Cynllun Strategol Cymraeg mewn Addysg Blaenau Gwent 2017-20 yn gydnaws â fframweithiau strategol Llywodraeth Cymru a'r Cyngor ar y Gymraeg. Gelllir crynhoi'r blaenoriaethau strategol a amlygir yn y ddrafft ddogfen WESP ar gyfer y tair blynedd nesaf fel sy'n dilyn:

  • Codi proffil a lefelau cyfranogiad addysg cyfrwng Cymraeg ar draws y Fwrdeistref Sirol erbyn 2020, i gyfrannu at y weledigaeth o filiwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050.
  • Cynyddu cynnig darpariaeth blynyddoedd cynnar i ysgogi galw rhieni i alluogi twf ar draws y Fwrdeistref Sirol
  • Cynyddu cyfraddau trosglwyddo o ddarpariaeth feithrin cyfrwng Cymraeg i Ysgol Gymraeg Bro Helyg i 50% yn 2020.
  • Gweithio'n rhanbarthol gydag awdurdodau lleol De Ddwyrain Cymru i sicrhau lleoedd i ddysgwyr Blaenau Gwent mewn darpariaeth uwchradd cyfrwng Cymraeg rhwng 2017-2020 a thu hwnt.
  • Gwella deilliannau dysgwyr cyfrwng Cymraeg erbyn 2020 fel bod dysgwyr yn codi eu huchelgais ac yn gwella eu cyfleoedd bywyd.

Ynghyd ag adolygiad o'r WESP, cafodd strwythur, aelodaeth a dogfennau cysylltiedig Fforwm Addysg Gymraeg Blaenau Gwent eu hadolygu a'u cryfhau yn nhymor yr hydref 2016. Cafodd y cylch gorchwyl ei symleiddio ac mae bellach yn adlewyrchu ffocws a chylch gorchwyl y grŵp yn well. Fel canlyniad i'r adolygiad, mae nawr Swyddogion Arweiinol gyda'r sgiliau, gwybodaeth ac arbenigedd perthnasol i adrodd ar bob un o'i ddeilliannau. Caiff y broses adrodd wedyn ei monitro gan y tîm Trawsnewid Addysg, yna ei adolygu a'i drafod gan y fforwm.

Cafodd strwythur, aelodaeth, diben a ffocws Fforwm Rhanbarthol Cymraeg mewn Addysg De Ddwyrain Cymru ei adolygu hefyd ac maent bellach yn fwy effeithlon wrth gydnabod a chefnogi datblygiadau rhanbarthol a lleol a hefyd gyda gweithredu'r fforwm mewn cyd-destun Cymru-gyfan.

Cafodd cynllun Cymraeg mewn Addysg Blaenau Gwent Blaenau Gwent ei gymeradwyo ym mis Mawrth 2018.

Dogfennau Cysylltiedig

Gwybodaeth Gyswllt

Education Transformation Team
Education and Transformation, 
Education Department, 
Floor 8, Anvil Court, 
Church Street, 
Abertillery, 
NP13 1DB

Tel Number: 01495 355470
Email Address: 21stcenturyschools@blaenau-gwent.gov.uk