Gwarchodwr y Cymoedd

Guardian of the Valleys

Y Cerflun

Comisiynwyd cerflun y Guardian, a gwblhawyd yn 2010, i goffau 50fed pen-blwydd trychineb glofaol 1960 yn Six Bells a hawliodd fywydau 45 o ddynion. Mae'r cerflun 20 metr hynod yn sefyll yn uchel dros safle'r hen lofa lle digwyddodd y trychineb ac mae'n deyrnged addas i'r dynion y cafodd eu henwau eu torri i'r paneli sydd wedi'u lapio o amgylch y gofeb.

Cafodd y cerflun ei gynllunio a'i greu gan yr artist Sebastien Boyesen, sy'n byw yng Ngorllewin Cymru, a'i adeiladu o dros 20,000 stribed o ddur Cor-Ten a weldiwyd ynghyd i greu cerflun trawiadol sy'n sefyll yn falch ar waelod o dywodfaen. Mae'r manylion a grëwyd yn defnyddio'r dechneg hynod yma yn rhoi nodweddion wyneb, diffiniad cyhyrau a gwallt i amlwg; ac mae hyd y trowseri'n ymddangos yn feddal ac yn llifo er iddynt gael eu gwneud o ddur.

O'i weld o'r pellter mae gan ffigur y glowyr ansawdd tryloyw, bron fel ysbryd, sy'n golygu y gall ymdoddi i dirlun coediog iawn. Dim ond pan y'i gwelir yn agos y mae'r ffigur yn ymddangos yn soled ac y gellir gwerthfawrogi gwir bresenoldeb y Guardian.

Cysgegrwyd y Guardian fel rhan o Wasanaeth Coffa ar 28 Mehefin 2010 dan arweiniad y Parchedicaf Rowan Williams, Archesgob Caergaint ac ym mis Tachwedd 2011, ymwelodd EUB y Tywysog Charles â'r Guardian a Thy Ebwy Fach.

 

Arddangosfa Ymwelwyr

Agorodd arddangosfa ymwelwyr newydd yn Nhy Ebwy Fach, sydd wedi'i leoli gyferbyn â'r maes parcio. Gall ymwelwyr eistedd yn y gadair yr eisteddodd y Tywysog Charles ynddi i edrych ar raglen ddogfen o sut y gwnaed y Guardian; mae hefyd gyfleoedd i ddarganfod ffeithiau a ffigurau diddorol ar y prosiect yn ogystal â dysgu mwy am y diwydiant glo, trychineb 1960 a bywyd cymunedol yn Six Bells.

Gall ymwelwyr hefyd gael mwy o wybodaeth am atyniadau eraill yn Llwybr Ebwy Fach a galw heibio'r siop goffi yn Nhy Ebwy Fach sy'n cynnig detholiad da o ddiodydd a bwyd.

 

Lleoliad y Guardian

Mae'r Guardian yn Six Bells, i'r de o Abertyleri. Er bod y Guardian 20 metr o uchder mae'n anodd ei weld o'r briffordd felly ewch i'r de o Abertyleri ar yr A467 a dilyn yr arwyddion twristiaeth brown.

Mae parcio ar gael gyferbyn â Thy Ebwy Fach. Dilynwch yr arwyddion oddi ar yr A467 neu roi cod post NP13 2ND yn eich dyfais sat naf.

O'r maes parcio mae llwybr tarmac ar lethr bychan yn arwain at y Guardian, gyda byrddau dehongli a seddi ar y llwybr.